یکی از سیمانهایی که بشر از قدیم بکار می‌گرفته ، آهک است . پیدایش آهک مربوط به زمانی است که انسان آتش را کشف کرد؛ زمانیکه تحولات سنگ آهک در کنار آتش حس کنجکاوی او را برانگیخت… . ایرانیان قدیم نیز آهک را بخوبی می‌شناختند و نمونه‌های متعددی از کاربرد آهک بعنوان سیمان و ملات در ساختمانهای تاریخی بدست آمده است. اما مشکل آهک، عدم مقاومت آن در برابر آب بود. جهت رفع این معضل، مخلوطی از‌ آهک و ماسه و خاک رس و لویی (سر نوعی نی) بنامً ساروج ً بکار گرفته شد که در مقابل آب مقاوم بود. آهک علاوه بر کاربردهای ساختمانی ،در صنایع کاغذ سازی ، تصفیه آب ، تولدی کاربید کلسیم ، تولید گیریس ،‌خنثی کردن اسیدهای فاضلاب، مواد غذایی حیوانات ، معادن زغال سنگ ، جلوگیری از انفجار گاز زغال، خنثی کننده‌ها و … نیز بکار می‌رود. خوشبختانه در ایران، معادن زیادی از سنگ آهک مرغوب مخصوصاً سنگهای رسوبی داریم. ولی متأسفانه برخلاف صنعت تولید گچ که در آن پیشرفت خوبی داشته‌ایم، در مورد آهک چنین نبوده است. البته اخیراً کارخانه‌هایی جهت تولید آهک صنعتی احداث شده. اما در هر صورت هم اکنون آهک آماده در بازار مصالح ساختمانی وجود ندارد. در بعضی جاها هم که آهک عرضه می‌شود ، آهک سنتی است . به همین دلیل از مزایای آهک ـ که برخی از آنها در بخشهای پیشین شرح داده شد ـ محرومیم. در مقطعی از زمان که جامعه ساختمانی با مشکل کمبود سیمان روبرو بود، تشویق سرمایه‌گذاران جهت تولید آهک (برای استفاده در ملات باتارد) مقدور بود . اما پس از برطرف شدن مسأله کمبود، این تحریکات جهت تولید آهک صنعتی بی‌نتیجه ماند. همانطور که ذکر شد، آهکهای فعلی مصرف شده ، بصورت سنتی است . در روش سنتی ، سنگ آهک را می‌خرند و در کارگاه روی آن عملیاتی انجام می‌دهند تا آهک بدست آید.

تولید آهک – سنگ آهک

آهک , بصورت پودرسفید رنگی است که پس از پختن سنگ آهک به دست می‌آید. جنس آهک بستگی به جسم‌های بیگانه در آن دارد. اگر سنگ آهک بیش از ۹۰٪ وزنش کربنات کلسیم داشته باشد، آهکی که از آن پخته شود آهک پرمایه و هر گاه کربنات کلسیم کمتر از ۷۵٪ وزنش باشد، آهکی که از آن پخته شود آهک کم مایه است. آهک در گرمای ۲۵۸۰ تا ۲۷۵۰ درجه و فشار یک بار (اتمسفر) آب می‌شود. اهک کیسه ای را در وزن های ۵ کیلوگرمی – ۱۰ کیلوگرمی و ۱۵ موجود میباشد.

آهک از جمله مصالح ساختمانی می باشد که قرنها پیش شناخته شده است. از جمله ملاتهای آبی، ملات آهک است که مصری‌ها و یونانی‌هاي قدیم با مخلوط کردن آن با خاکستر آتش‌فشانی، خاک آجر و آب به نوعی آهک آبی دست می‌یافتند که خاصیت سخت شدن و فشارپذیری قابل توجهی داشت. با بکار بردن این ساروج رومی‌ها توانستند ساختمانهای عظیمی بسازند که بقایای آن پس از گذشت چند هزار سال پا برجا و قابل مشاهده است. در ایران نیز در زمان قدیم در مناطق مرطوب بویژه مناطق شمالی خلیج فارس از نوعی ساروج استفاده میکردند که دارای خواص هیدرولیکی جالب  و مقاومت فشاری بالایی بود که هنوز هم تأسیسات بندری که از این ساروج ساخته شده در نقاطی مانند بندر لنگه و بندر بوشهر پابرجا می‌باشد.